Afad Kurbanov’un Bilimde Örgütleme Çalışmaları

Profesör Afad Kurbanov’un bilim alanında örgütleme çalışmaları da onun mesaisi içinde belirli bir yere sahiptir. Büyük bilim adamı Azerbaycan’da bu yönüyle hep öne çıkmış toplumun dikkat merkezinde bulunmuştur. Daima Azerbaycan’da bilimin gelişimine katkıda bulunmak için çalışan Afad Kurbanov bu yolda olanca gücünü esirgememiştir.

 

Üniversitede çalıştığı dönemde Afad Kurbanov dil bilimi derslerinin kalitesini yükseltmeye muvaffak olmakla beraber, başkanı olduğu Azeri Dil Bilimi kürsüsünün bilimsel potansiyelinin arttırılması için gayret göstermiş, bu kürsüde gerçekleştirilen bilimsel araştırmaların çağdaş düzeye vardırılmasını başarmıştır. Afad Kurbanov’un başkanlığı döneminde Azeri Dil Bilimi kürsüsünde dil biliminin birtakım somut problemlerine ilişkin bilimsel seminerler düzenlenmiş ve bu seminerlerin belgeleri yine Afad Kurbanov’un gözetimi altında yayınlanmıştır.

 

Afad Kurbanov 1986 yılında Azeri Dil Bilimi kürsüsü nezdinde Azerbaycan’da ilk defa olarak Onomastik Merkezi’ni kurmuş, daha sonra bu merkez Azeri Onomastiğinin Problemleri Laboratuarına dönüştürülmüş ve Azeri onomastiğinin çeşitli problemlerine dair araştırmalar bu laboratuar aracılığıyla yürütülmüştür.

 

Bilimler Akademisi azası Afad Kurbanov’un bilimde örgütlenme alanında ne denli büyük bir yeteneğe sahip olduğu, tez komiteleri başkanlıklarını yürüttüğü dönemde daha sarih bir şekilde ortaya çıkmıştır. 1980’li yıllarda Filoloji Bilimleri Tez Komitesi ve Pedagoji Bilimleri Tez Komitesi’nde Afad Kurbanov’un başkanlığıyla gerçekleştirilen oturumlarda hep çok verimli sonuçlara ulaşılmış, bu komitelere sunulan tezler başarılı bir şekilde savunulmuş ve Yüksek Atestasyon Komisyonu’nca (YAK) da oy birliğiyle onaylanmıştır. YAK, tez komitelerini ve bunların başkanı görevini üstlenmiş bulunan Afad Kurbanov’u verimli çalışmaları nedeniyle  her daim takdir etmiş ve takdirlerini teşekkür mektupları aracılığıyla ifade etmiştir.

 

Profesör Afad Kurbanov Azerbaycan’ın bilim çevrelerinde Azeri dil biliminin çeşitli problemlerini konu edinen bilimsel konferansların düzenleyicisi olarak da tanınmıştır. Afad Kurbanov 1986 yılından itibaren Azeri onomastiğinin problemleri konulu, 1987 yılında Azerbaycan’da konuşma kültürü problemleri konulu, 1988 yılında Azerbaycan’da terminoloji problemleri konulu bilimsel konferanslar düzenlemiştir. Gerçekleştirilmiş olan tüm konferansların bildiri ve belgelerinin derlenerek kitap halinde yüksek kalitede basılmış olması da ayrıca takdire şayan bir durumdur.

 

Ünlü bilim adamı uluslararası bilim toplantılarına, konferans ve sempozyumlara da aktif bir şekilde katılmış, 1988 yılının Eylül ayında İstanbul’da gerçekleştirilen VI. Milletler Arası Türkoloji Kongresi’nde Azerbaycan’ın bilim çevrelerini temsil etmiştir. Kongreye katılan bilim adamları Afad Kurbanov’un Azerbaycan’da toponimi araştırmaları konulu bildirisini büyük ilgiyle karşılamış, katılımcılardan Türkiyeli dil bilimciler Profesör Nuri Yüce, Profesör Tuncer Gülensoy, Çin’den katılan Gulam Gafur konuşmalarında Afad Kurbanov’un bildirisinin özgünlüğünü ve bilimsel değerini özellikle vurgulamışlardır.

 

Afad Kurbanov yaşamının önemli bir kısmında – neredeyse 40 yıl boyunca Azerbaycan Bilimler Akademisi’yle sıkı bir irtibat halinde bulunmuştur. Bilimler Akademisi’nin azası olarak Afad Kurbanov, bilimsel çalışmalarını Akademi’yle işbirliği içinde yürütmeğe ve dil biliminin gelişimine katkıda bulunmaya her daim özen göstermiştir.

 

Afad Kurbanov Bilimler Akademisi Terminoloji Komitesi’nin, Adlar ve Soyadları Özel Komisyonu’nun, “Devlet Dili Hakkında Yasa”yı hazırlayan komisyonun, Nesimi Dil Bilimi Enstitüsü’nde Bilim Konseyi’nin ve Tez Komitesi’nin, Sosyal Bilimler İrtibat Konseyi’nin, Bilimler Akademisi’nin Yeni Tüzüğünün Hazırlanması ve Yapısal Açıdan Mükemmelleştirilmesi Komisyonu’nun ve diğer komisyonların üyeliklerinde bulunmuş, verimli çalışması ve üstün bilimsel örgütleme yeteneğiyle öne çıkmıştır.

 

Diğer yandan Afad Kurbanov 1984-1989 yıllarında SSCB Bilimler Akademisi Sovyet Türkologları Komitesi’nin üyesi ve başkan yardımcısı, Eğitim Yöntemleri Bölümü başkanı, Türk Onomastiği Bölümü’nün kurul üyesi olmuş ve bilimsel örgütleme alanındaki yeteneğini SSCB çapında da kanıtlamıştır.

 

Bunun dışında Afad Kurbanov IV. SSCB Türkoloji Konferansı’na (Aşkabat, 1985), XXIX. Uluslararası Altayistik Konferansı’na (Taşkent, 1986), SSCB Eğitim Bakanlığı Çalışanları Kurultayı’na (Moskova, 1988), I. Azerbaycan Cemiyetleri Kurultayı’na (İstanbul, 1990), I. Milletler Arası Büyük Azerbaycan Kongresi’ne (Kayseri, 1990), II. Uluslararası Sempozyum’a (Adana, 1991) ve diğer uluslararası toplantılara bildirilerle katılmış ve bu toplantılarda Azerbaycan’ın bilim çevrelerini yüksek düzeyde temsil etmiştir.