Afad Kurbanov ve Karakurbanlılar Soyu

Bazı insanlar vardır, haklarında konuşmak büyük bir sorumluluktur ve söz ustaları dahi bu büyük kişiliklerle ilgili konuşmakta zorlanır, tereddüt ederler. Bu büyük ve bilge insanların sözlerle ifade edilemeyen işleri ve emelleri, sözün fevkindeki kişilikleri nedeniyledir ki, büyük sorumluluk ve kalbî samimiyet duygusu olmadan kendileriyle ilgili konuşmak olanaksızdır. Kendilerini sevmeden ve yücelikleri karşısında eğilmeden, bu insanlar hakkında görüş belirtmek dünyanın en zor işidir. Büyük bir filolog ordusunun komutanlığını yapmış olan ünlü bilim adamı ve Profesör Afad Kurbanov da böyle yüce insanlardandı.

 

Afad Muhammed oğlu Kurbanov köklü ve nüfuzlu bir soya sahipti ve kendisiyle ilgili konuşurken biraz uzaklara açılmak – bilim adamının soyağacından başlamak gerekir. Afad Kurbanov’un soyu eski bir tarihe sahip bulunan ve geniş bir coğrafyaya yayılmış olan Karakurbanlılar (Kararvanlılar) aşiretine uzanır. Adı telaffuzda “Kararvanlılar” şeklinde kalıplaşmış olan bu aşiretin temsilcileri eski Batı Azerbaycan arazilerinde, Gence’de, Gazah’ta, Tiflis’te, Ova Borçalısı’nda, Dağ Borçalısı’nda ve Türkiye’de ikamet etmişlerdir. Bu aşiret, adımını attığı pek çok bölgede kendi izini yer adlarında bırakmıştır ve bu adlar tarihin hafızasına kazınmış olarak günümüze ulaşmıştır. Borçalı’nın Sarvan bölgesinde Yağlıca adlanan mevkide “Kararvanlı yatakları”, Başgeçit bölgesinde “Kararvanlı harmanları” ve diğer adlar halen yaşıyor.

 

Karakurbanlılar eğitim ve kültür alanında diğer aşiretlerin çok önüne geçmiş, çocuklarının eğitimine büyük özen göstererek onlardan çoğunu iyi derecede yetiştirmeğe muvaffak olmuşlardır. Afad Kurbanov’un dedesi Alı bu yönüyle daha fazla öne çıkmıştır.

 

Yaşadığı bölgenin en saygın ve muteber kişisi olarak bilinen Alı, insani özellikleri, ince ruhu ve kendi dönemine göre ileri görüşlü bir adam olmasıyla tanınmıştır. Açık sözlülük, insancıllık ve yardımseverlik Alı’nın en belirgin kişilik özelliklerini oluşturmuş ve Alı fakirlere, ihtiyaç sahiplerine sürekli yardımlarıyla kendi döneminin en büyük hayırseveri olarak ünlenmiştir. Dört çocuğunun eğitimine büyük özen göstermiş olan Alı, özellikle Ahmet ve Muhammed adlı oğullarının Rusça eğitim almasını sağlamıştır.

 

Afad Kurbanov’un babası Muhammed Kurbanov yaşadıkları bölgenin ilk yüksek rütbeli subayı olmanın ötesinde bilimin, eğitimin, kültürün gelişimine gösterdiği büyük özenle de tanınmıştır. Çarlık dönemi Rusya’sında askeri eğitim almasının akabinde General Aliağa Şıhlinski ve General Samet Bey Mihmandarov gibi kişilerle beraber çalışmıştır. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde Muhammed Kurbanov, Türkiye’nin daveti üzerine Türk ordusu birliklerine askeri eğitim vermiştir. Muhammed Kurbanov’un askeri eğitimler sırasında kullandığı at eyeri ve diğer eşyalar aile hatırası olarak halen Kars’ta bir müzede muhafaza edilmektedir. Hem Azerbaycan’da, hem de Türkiye’de çalıştığı dönemde Muhammed Kurbanov çok sayıda hediye almıştır. Bunlardan biri ve en değerlisi General Mihmandarov’un vermiş olduğu altın kınlı ve üzeri yazılı bir kılıçmış. Daha sonraki devirlerde Afad Kurbanov, babasına armağan edilmiş olan bu kılıçla ilgili şöyle der: “General Samet Bey Mihmandarov’un hediye ettiği kılıç evimizin duvarında asılıydı. O devirde Ermenistan KGB’sinin ajanları evimizde arama yaparken, kılıcı gözlerimizin önünde paramparça ettiler, kılıcın altın kınını ise alıp götürdüler.”

 

Muhammed Kurbanov asker olmasına rağmen bilime ve kültüre büyük ilgi duymuştur. Muhammed Kurbanov’un çeşitli bilim dallarına ait kitaplarla, Azeri, Rus ve Avrupalı yazarların eserleriyle, lengüistik ve ansiklopedik sözlüklerle dolu olan özel kitaplığı Kızıl Şafak köy okulunda çalışan öğretmenler için bir nevi kütüphane görevini icra etmiştir. Köy halkının maddi kültür alanındaki gelişmelerden faydalanmasına yönelik olarak da büyük işler başaran Muhammed Kurbanov, gelişmiş ülkelerden çeşitli tarım araçları, makineler ve diğer gereçler getirmiş, bu suretle köy emekçilerine büyük hizmetlerde bulunmuştur.

 

Muhammed Kurbanov’la Gürcistan’da yerleşik bulunan ünlü Şerifliler soyuna mensup Ayşebalı Şerifova’nın evliliklerinden üç erkek ve üç kız çocukları doğmuştur: Selimhan, Cevathan, Alıfuad, Müşkünaz, Kayser ve Tamara.