HAYATI, BİLİM, PEDAGOJİ VE TOPLUMSAL ALANDAKİ ÇALIŞMALARINA AİT ÖNEMLİ TARİHLER (1929-2009)

Ünlü dil bilimci, Türkolog, ulusal ve uluslararası Bilim Akademileri azası, Azerbaycan Bilimler Akademisi azası Türk Dil Kurumu şeref üyesi, dünyanın pek çok lengüistik ve onomastik kurumunun asli ya da şeref üyesi, “Emektar Bilim Adamı” onursal unvanı ve “Devlet Ödülü” sahibi, filoloji doktoru, Profesör

 

 

10.01.1929 Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (Ermenistan SSC) Kalinino vilayeti Kızıl Şafak köyünde aydın bir ailede doğdu.
1935-1945 Ermenistan SSC Kalinino vilayetinin Kızıl Şafak ve İlmezli köy okullarında ilk ve orta öğrenimini tamamladı.
1945-1946 Ermenistan SSC Kalinino vilayeti Kızıl Şafak köyünde bulunan yedi yıllık okulda Azerice öğretmeni ve okul müdürü olarak çalıştı.
1946 Cephe gerisinde özverili çalışması nedeniyle İkinci Dünya Savaşı Üstün Hizmet Madalyası’yla onurlandırıldı.
1946-1947 Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (Gürcistan SSC) Tiflis Öğretmen Enstitüsü’nü bitirdi.
1947 Gürcistan SSC Oruzman köyünde sekiz yıllık okulda müdürlük yaptı.
1948-1951

Azerbaycan Devlet Pedagoji Enstitüsü’nün Dil ve Edebiyat Fakültesi’nden üstün başarı diplomasıyla mezun oldu.

1951-1955 Gürcistan SSC Dmanisi vilayetinin Hamamlı köy okulunda müdürlük yaptı.
1955-1956 Gürcistan SSC Tiflis Devlet Pedagoji Enstitüsü’nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.
1956-1959 Azerbaycan Devlet Pedagoji Enstitüsü’nün Azeri Dil Bilimi kürsüsünde öğretim görevlisi oldu ve lisansüstü öğrenimini sürdürdü.
1957-1960 Azerbaycan Devlet Pedagoji Diller Enstitüsü Azeri Dili ve Edebiyatı kürsüsünde ve Bakü Yüksek Parti Okulu’nda öğretim görevlisi olarak çalıştı.
1962, 1968

Samet Vurgun’un ‘Vakıf’ Piyesinin Dili ve Üslubu konulu çalışmasıyla filoloji kandidatı, Muasır Azeri Edebi Dili adlı çalışmasıyla filoloji doktoru oldu.

1965, 1970 Yüksek Atestasyon Komisyonu’nca Doçent ve Profesör unvanları verildi.
1967-1981 Azerbaycan Pedagoji Enstitüsü Filoloji Fakültesi’nde dekan yardımcısı (1 yıl) ve dekan olarak çalıştı.
1969-2009 Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (Azerbaycan SSC) Yüksek ve Orta İhtisas Tahsili Bakanlığı Eğitim Yöntemleri Kurulu’nun ve Azerbaycan SSC Maarif Bakanlığı Azerice Eğitimi Yöntemleri Kurulu’nun başkan yardımcısı, Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı’nın Bilimsel Yöntemler Kurulu’nun ve Eğitim Problemlerinde Bilimsel Yöntemler Merkezi’nin üyesi oldu.
1979-2009 Azerbaycan Pedagoji Enstitüsü (daha sonra Azerbaycan Pedagoji Üniversitesi) Azerice Dil Bilimi kürsüsünün başkanı oldu.
1979-2009 Azerbaycan Toponimleri Sözlüğü adlı ansiklopedik neşrin, Dil ve Edebiyat, İlim ve Hayat, Tahsil, Türkoloji dergilerinin yayın kurulunda çalıştı; Onomastik adlı bilim dergisinin kurucusu ve genel yayın yönetmeni oldu.
1980-2009 Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Terminoloji Komitesi’nin, Adlar ve Soyadları Özel Komisyonu’nun, “Devlet Dili Hakkında Yasa”yı hazırlayan komisyonun, Nesimi Dil Bilimi Enstitüsü’nde Tez Komitesi’nin ve diğer komisyonların üyeliklerinde bulundu.
1981-1989 Azerbaycan Pedagoji Enstitüsü rektörü oldu.
1981-1989 Filoloji Bilimleri Tez Komitesi ve Pedagoji Bilimleri Tez Komitesi başkanlıklarında bulundu
1981, 1987 Bakü Şehir Konseyi’ne delege seçildi
1983 Azerbaycan SSC Bilimler Akademisi azası oldu.
1983 Azerbaycan SSC Bilgi Cemiyeti Konuşmacılık ve Okutmanlık Yetileri Komisyonu’nun başkanı oldu.
1983-1989 Azerbaycan SSC Yükseköğretim Kurumları Rektörler Konseyi Başkanlık Kurulu azası oldu.
1984-1989 SSCB Bilimler Akademisi Sovyet Türkologları Komitesi’nin üyesi ve başkan yardımcısı, Eğitim Yöntemleri Bölümü başkanı, Türk Onomastiği Bölümü’nün kurul üyesi oldu.
1987 Indiana Üniversitesi’nde (ABD) II. Uluslararası Türklük Araştırmaları Konferansı’na Azeri Onomastiği Alanında Bilimsel Tetkikler adlı bildiriyle katıldı.
1989 Norveç Ural-Altay Enstitüsü’nce Oslo kentinde düzenlenen Sürekli Uluslararası Altayistik Konferansı’nın 32. oturumunda Kutianlar ve Kutianlarda Kişi Adları konulu bildirisini sundu.
1990 Azerbaycan Alfabe Komisyonu Başkanı oldu.
1990-1995 Azerbaycan Parlamentosu millet vekili oldu.
1992-2009 Azeri Onomastiğinin Problemleri Laboratuarı’nın müdürü görevini yürüttü.
1992-2000 Azerbaycan Milli Yaratıcılık Akademisi, Uluslararası Pedagoji Bilimler Akademisi, Rusya Pedagoji ve Sosyal Bilimler Akademisi, New York Akademisi azası, Türk Dil Kurumu Şeref Üyesi, Sürekli Türk Dili Meclisi Asli Üyesi, Belçika Onomastik Cemiyeti, Finlandiya Fin-Ugor Cemiyeti ve diğer kurumların asli veya şeref üyesi oldu.

 

Azerbaycan’da bilimin gelişimine, bilim ve pedagoji alanlarında uzmanların yetiştirilmesine katkılarından dolayı Afad Kurbanov 1970 yılından itibaren müteaddit defalar Devlet Başkanı, Parlamento Başkanlık Kurulu, Bilimler Akademisi Başkanlık Kurulu (1981, 1994, 1999) ve Eğitim Bakanlığı’nca (1970, 1971, 1973, 1979, 1980) takdirnameler, plaketler, madalyalar ve nişanlarla onurlandırılmıştır.

 

Azerbaycan Alfabe Komisyonu Başkanı ve Latin harfli yeni alfabeyi hazırlayan kişi olarak Afad Kurbanov Azerbaycan’da alfabe reformunun yapılmasında özel bir pay sahibi olmuştur.

 

Afad Kurbanov’un eserleri pek çok Asya ve Avrupa ülkesinde yayılmıştır. Bilim adamının kitapları İran’ın Meşhed kentinde ünlü İmam Rıza Kütüphanesi’nde kendine yer bulmuştur. ABD, Türkiye, Almanya, Macaristan, Yunanistan, Finlandiya, Rusya ve diğer ülkelerin kütüphanelerinde Afad Kurbanov’un kitapları okurlarla buluşmaktadır. Bu kitaplar, bilim adamının uzun süreli, zorlu ve verimli bilimsel araştırmalarının sonuçlarıdır. Böylesine değerli kitaplar yalnız bilimin bugününü ve geleceğini düşünmek sorumluluğunu hiçbir vakit göz ardı etmemiş olan bilim adamlarınca ortaya konabilir.